Kto przeprowadza instruktaż stanowiskowy bhp?

#1 Krótka odpowiedź

Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub sam pracodawca — pod warunkiem, że mają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkoleni w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szkolenia bhp). Nie prowadzi go zewnętrzna firma szkoleniowa ani — co do zasady — pracownik służby bhp.

#2 Dlaczego akurat przełożony, a nie służba bhp

Instruktaż stanowiskowy to nie wykład o przepisach, tylko pokazanie, jak bezpiecznie wykonać konkretną pracę na konkretnym stanowisku: jak uruchomić maszynę, gdzie są osłony, jak podnieść ładunek, co zrobić przy awarii. Taką wiedzę ma mistrz, brygadzista albo kierownik zmiany — nie behapowiec, który w zakładzie bywa raz w tygodniu. Dlatego przepisy wprost przypisują instruktaż stanowiskowy osobie kierującej pracownikami, a instruktaż ogólny — służbie bhp.

#3 Kto konkretnie może prowadzić instruktaż stanowiskowy

1. Pracodawca — jeśli ma doświadczenie zawodowe w pracy, której dotyczy instruktaż, i aktualne szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami. Przykład: właściciel małego sklepu osobiście instruuje nowo zatrudnionego sprzedawcę.
2. Osoba kierująca pracownikami wyznaczona przez pracodawcę — kierownik, mistrz, brygadzista, lider zmiany — z doświadczeniem na danym stanowisku i aktualnym szkoleniem okresowym dla kadry kierowniczej, którego program obejmuje metody prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Przykład: brygadzista linii montażowej instruuje nowego montera.
3. Inny doświadczony pracownik wyznaczony przez pracodawcę, który nie jest formalnie kierownikiem — może prowadzić instruktaż, jeśli ukończył szkolenie z metodyki prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Przykład: doświadczony elektromonter instruuje nowego elektromontera. Wyznaczenie powinno mieć formę pisemną (upoważnienie, zakres obowiązków).
4. Pracownik służby bhp — tylko dla innego pracownika tej samej służby bhp, zatrudnionego w komórce bhp zakładu. W pozostałych przypadkach służba bhp prowadzi wyłącznie instruktaż ogólny.

#4 Skąd wziąć „przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu”

Program ramowy szkolenia okresowego dla pracodawców i osób kierujących pracownikami (załącznik nr 1 do rozporządzenia) zawiera blok poświęcony organizacji i metodyce szkoleń bhp, w tym instruktażu stanowiskowego. Kierownik z aktualnym szkoleniem okresowym spełnia więc ten warunek. Osoba, która nie jest kierownikiem — np. doświadczony pracownik wyznaczony jako instruktor — powinna odbyć odrębne szkolenie z metodyki prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Prowadzimy je jako krótki warsztat, zwykle w połączeniu ze szkoleniem okresowym dla kadry kierowniczej.

#5 Jak instruktaż stanowiskowy powinien przebiegać

Rozporządzenie przewiduje cztery etapy: rozmowę wstępną instruktora z pracownikiem, pokaz i objaśnienie wszystkich czynności na stanowisku, próbne wykonanie zadania przez pracownika pod kontrolą instruktora oraz samodzielną pracę pod nadzorem. Instruktaż kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności; pozytywny wynik jest warunkiem dopuszczenia do pracy. Minimalny czas to 8 godzin lekcyjnych dla stanowisk robotniczych i 2 godziny dla administracyjno-biurowych. Odbycie instruktażu potwierdza się w karcie szkolenia wstępnego (załącznik nr 2), którą podpisują pracownik i instruktor.

#6 Najczęstsze błędy, które widzimy przy kontrolach i wypadkach

• instruktaż podpisany przez pracownika służby bhp lub firmę zewnętrzną — dokument formalnie wadliwy;
• instruktaż podpisany przez kierownika bez aktualnego szkolenia okresowego;
• instruktaż 15-minutowy „przy kawie” zamiast 8 godzin — przy wypadku inspektor PIP porównuje godzinę rozpoczęcia pracy z godziną na karcie;
• brak ponownego instruktażu po zmianie stanowiska, wprowadzeniu nowej maszyny lub przy pracy na kilku stanowiskach;
• brak programu instruktażu stanowiskowego dla danej grupy stanowisk — program jest wymagany, a jego brak to zarzut dla pracodawcy, nie dla instruktora.

Więcej o całym szkoleniu wstępnym — instruktażu ogólnym, karcie i terminach — na stronie szkolenie wstępne bhp.

#7 Pracodawco!

Zadzwoń lub napisz przez formularz na dole strony. Wycenę szkolenia z metodyki instruktażu stanowiskowego przygotowujemy w ciągu jednego dnia roboczego. Jeśli obok szkoleń zamawiasz inne usługi — nadzór bhp, ocenę ryzyka zawodowego, pomiary w środowisku pracy — rozliczamy je razem: jeden dostawca, jedna faktura.